# Polish — Litigation and Settlement Sub-Lexicon

Maps Polish civil-procedure and dispute-resolution vocabulary to correct English
equivalents. Covers pleadings, evidence, interim measures, appeals, enforcement,
arbitration, mediation and settlement.

## Civil Procedure — Parties and Pleadings

| Polish | English |
|---|---|
| pozew | statement of claim |
| pozew wzajemny | counterclaim |
| odpowiedź na pozew | statement of defence / defence |
| pismo procesowe | pleading |
| replika / duplika | reply / rejoinder |
| powód | claimant / plaintiff |
| pozwany | defendant |
| interwenient uboczny | third-party intervener (side intervener) |
| interwencja uboczna / główna | side / main intervention |
| przypozwanie | notice of joinder (litis denunciatio) |
| współuczestnictwo procesowe | joinder of parties |
| zdolność procesowa / zdolność sądowa | capacity to be a party / capacity to act |
| legitymacja czynna / bierna | active / passive standing (to sue / to be sued) |
| pełnomocnik procesowy | legal representative (attorney-in-fact) |
| adwokat / radca prawny | advocate / legal counsel |
| rzecznik Prokuratorii Generalnej | counsel of the General Prosecutor's Office (representing State Treasury) |

## Court Structure and Jurisdiction

| Polish | English |
|---|---|
| sąd powszechny | common (ordinary) court |
| sąd rejonowy | district court (1st instance for smaller matters) |
| sąd okręgowy | regional court (1st instance for larger matters / 2nd for district court) |
| sąd apelacyjny | court of appeal (2nd instance for regional court) |
| Sąd Najwyższy (SN) | Supreme Court |
| sąd administracyjny | administrative court |
| wojewódzki sąd administracyjny (WSA) | regional administrative court |
| Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) | Supreme Administrative Court |
| Trybunał Konstytucyjny (TK) | Constitutional Tribunal |
| sąd właściwy / jurysdykcja | competent court / jurisdiction |
| właściwość miejscowa / rzeczowa / funkcjonalna | territorial / subject-matter / functional jurisdiction |
| przekazanie sprawy | transfer of the case |
| sąd polubowny / arbitrażowy | arbitral tribunal |

## Proceedings and Evidence

| Polish | English |
|---|---|
| postępowanie sądowe | court proceedings |
| proces | civil proceedings / trial |
| rozprawa | hearing |
| posiedzenie niejawne | in-camera session (without hearing) |
| nakaz zapłaty (w postępowaniu upominawczym / nakazowym) | order for payment (warning / summary) |
| postępowanie elektroniczne (EPU) | electronic payment-order procedure |
| postępowanie uproszczone | simplified procedure |
| postępowanie w sprawach gospodarczych | commercial proceedings |
| wniosek dowodowy | evidentiary motion |
| dowód | evidence |
| dowód z dokumentu / świadka / opinii biegłego / przesłuchania stron | documentary / witness / expert / party-testimony evidence |
| oględziny | on-site inspection |
| ocena dowodów | evaluation of evidence |
| zasada swobodnej oceny dowodów | principle of free evaluation of evidence |
| ciężar dowodu | burden of proof |
| domniemanie faktyczne / prawne | factual / legal presumption |
| protokół rozprawy | hearing minutes |

## Interim Measures

| Polish | English |
|---|---|
| postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia | order granting interim measures |
| wniosek o zabezpieczenie | application for interim measures |
| uprawdopodobnienie roszczenia | credible establishment of the claim (prima facie showing) |
| interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia | legal interest in obtaining security |
| zakaz zbywania i obciążania | prohibition on disposal and encumbrance |
| zajęcie rachunku bankowego | attachment of bank account |
| ustanowienie zarządcy przymusowego | appointment of a compulsory administrator |
| zakaz kontaktowania się | restraining order (no-contact) |

## Judgments, Appeals and Finality

| Polish | English |
|---|---|
| wyrok | judgment |
| wyrok zaoczny | default judgment |
| wyrok częściowy / wstępny / końcowy | partial / interim / final judgment |
| postanowienie | order / ruling |
| uzasadnienie wyroku | written reasons / statement of reasons |
| apelacja | appeal |
| zażalenie | interlocutory complaint / grievance |
| skarga kasacyjna | cassation complaint (to Supreme Court) |
| skarga o wznowienie postępowania | complaint to re-open proceedings |
| skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem | complaint for declaration of unlawfulness |
| klauzula wykonalności | enforcement clause / writ of execution |
| prawomocność | legal finality / res judicata |
| wyrok prawomocny | final (non-appealable) judgment |
| wykonalność | enforceability |
| natychmiastowa wykonalność | immediate enforceability |

## Enforcement

| Polish | English |
|---|---|
| komornik sądowy | bailiff (judicial enforcement officer) |
| egzekucja | enforcement / execution |
| tytuł egzekucyjny | enforcement title |
| zajęcie | attachment / seizure |
| zajęcie wynagrodzenia / rachunku bankowego / ruchomości / nieruchomości | attachment of salary / bank account / movables / real estate |
| licytacja | auction (judicial sale) |
| plan podziału | plan of distribution |
| powództwo przeciwegzekucyjne | action to oppose enforcement |
| zawieszenie egzekucji | stay of enforcement |
| umorzenie egzekucji | discontinuance of enforcement |

## Insolvency (Overview)

| Polish | English |
|---|---|
| upadłość | bankruptcy |
| postępowanie restrukturyzacyjne | restructuring proceedings |
| postępowanie o zatwierdzenie układu | arrangement approval proceedings |
| przyspieszone postępowanie układowe | accelerated arrangement proceedings |
| postępowanie układowe | arrangement proceedings |
| postępowanie sanacyjne | remedial proceedings |
| syndyk | trustee in bankruptcy |
| nadzorca sądowy / zarządca | court supervisor / administrator |
| masa upadłości | bankruptcy estate |
| zgłoszenie wierzytelności | lodgement of claim (proof of debt) |
| Prawo upadłościowe | Bankruptcy Law |
| Prawo restrukturyzacyjne | Restructuring Law |
| Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) | National Register of Debtors |

## Arbitration and ADR

| Polish | English |
|---|---|
| zapis na sąd polubowny | arbitration clause / arbitration agreement |
| sąd polubowny | arbitral tribunal |
| arbiter | arbitrator |
| Sąd Arbitrażowy przy KIG | Court of Arbitration at the Polish Chamber of Commerce |
| Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan | Lewiatan Court of Arbitration |
| wyrok sądu polubownego | arbitral award |
| skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego | action to set aside an arbitral award |
| uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku arbitrażowego | recognition and enforcement of arbitral award |
| Konwencja nowojorska (1958) | New York Convention 1958 |
| mediacja | mediation |
| mediator | mediator |
| ugoda mediacyjna | mediation settlement |
| ugoda pozasądowa | out-of-court settlement |
| koncyliacja | conciliation |

## Settlement Terms

| Polish | English |
|---|---|
| kompromis | compromise |
| wzajemne ustępstwa | mutual concessions |
| zrzeczenie się roszczeń | waiver of claims |
| zwolnienie z długu | release from debt |
| pełne i ostateczne rozliczenie | full and final settlement |
| klauzula poufności ugody | settlement confidentiality clause |
| zakaz dalszych roszczeń | no-further-claims clause |
| koszty postępowania | litigation costs |
| zwrot kosztów procesu | reimbursement of costs |
| zasądzenie kosztów | award of costs |
| opłata sądowa | court fee |
| opłata skarbowa | stamp duty |
| wynagrodzenie pełnomocnika | attorney's fee |

## Notes

- **Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.)**: The Code of Civil Procedure of 17 November
  1964. Central procedural statute for Polish civil litigation. Key books: First Book
  (contentious proceedings), Second Book (non-contentious proceedings), Third Book
  (interim measures — arts. 730–757), Book Four (enforcement), Book Five (arbitration).
- **Court structure**: Two-instance common-court system (sąd rejonowy / sąd okręgowy as
  1st instance; sąd okręgowy / sąd apelacyjny as 2nd instance; Supreme Court as
  extraordinary-review body via skarga kasacyjna). For commercial matters, specialised
  commercial divisions operate within ordinary courts (wydział gospodarczy).
- **Order for payment (nakaz zapłaty)**: Two tracks — postępowanie upominawcze (warning
  order, reversed by simple objection) and postępowanie nakazowe (summary order, reversed
  only by substantive defence + filing fee). The electronic payment-order procedure (EPU)
  is handled by a dedicated e-court in Lublin — widely used for mass claims.
- **Interim measures (arts. 730–757 k.p.c.)**: Applicant must credibly establish the
  claim (uprawdopodobnienie) and show a legal interest in obtaining security. Security
  may take many forms, including seizure, prohibition on disposal, appointment of a
  compulsory administrator, or tailored injunctions. Notice to the debtor is generally
  deferred until service of the order.
- **Skarga kasacyjna (cassation complaint)**: Extraordinary review by the Supreme Court
  on points of law only. Strict admissibility requirements (significant legal issue,
  manifest unlawfulness, etc.). Represents a discretionary filter — many cassation
  complaints are refused for admission.
- **Art. 777 k.p.c.**: Lists enforcement titles (tytuły egzekucyjne). Subsection 1 pkt 4–6
  includes notarial declarations of voluntary submission to enforcement — a central
  security device in Polish practice (see also finance-banking sub-lexicon).
- **Prawo restrukturyzacyjne (Restructuring Law of 15 May 2015)**: Introduced four
  restructuring procedures distinct from bankruptcy. Prawo upadłościowe (of 28 February
  2003, renamed 2016) governs liquidation bankruptcy. Together they form the Polish
  insolvency framework, modernised in line with EU Insolvency Regulation recast
  (2015/848) and Directive 2019/1023.
- **KRZ (Krajowy Rejestr Zadłużonych)**: The National Register of Debtors, operational
  since 1 December 2021, replaces various earlier registers. Central electronic repository
  for insolvency and restructuring proceedings.
- **Arbitration**: Polish arbitration law is in Book Five of k.p.c. (arts. 1154–1217),
  following the UNCITRAL Model Law with modifications. Poland is a party to the New York
  Convention. Leading Polish arbitral institutions are the SA KIG (Warsaw) and Lewiatan.
- **Mediation**: Judicial mediation is regulated by k.p.c. arts. 183¹–183¹⁵. A
  court-approved mediation settlement has the force of a judicial settlement. Popular in
  commercial and family matters; significant cost advantages.
- **Costs (koszty procesu)**: Under the "loser pays" rule (art. 98 k.p.c.), the losing
  party reimburses the winner's necessary costs, including court fee, attorney's fee
  (calculated on statutory schedule, not actual fee), and expert fees. Costs are capped
  by tariffs — a major structural difference from full-fee-recovery systems.
- **Court fees**: Governed by the Act on Court Fees in Civil Matters of 28 July 2005.
  Standard monetary claims: 5% of the value, capped at PLN 200,000. Various simplified
  procedures have lower or fixed fees. Always verify current rates.

## Additional Polish Procedural Mappings

| Polish | English |
|---|---|
| Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.) | Code of Civil Procedure |
| Kodeks postępowania karnego (k.p.k.) | Code of Criminal Procedure |
| Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) | Code of Administrative Procedure |
| powództwo wzajemne | counterclaim |
| sprawa cywilna | civil case |
| sprawa gospodarcza | commercial case |
| sprawa rodzinna | family case |
| postępowanie nakazowe | order-for-payment procedure (payment-order procedure) |
| postępowanie upominawcze | summary admonitory procedure |
| elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) | electronic payment-order procedure |
| e-Sąd | e-court |
| nakaz zapłaty | payment order |
| sprzeciw od nakazu zapłaty | objection to payment order |
| adwokat | advocate (common-law equivalent: barrister/solicitor) |
| radca prawny | legal advisor (attorney — post-2015 has full rights of audience) |
| świadek | witness |
| biegły | expert witness |
| opinia biegłego | expert's opinion |
| kasacja / skarga kasacyjna | cassation appeal (to Sąd Najwyższy) |
| wznowienie postępowania | reopening of proceedings |
| skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia | complaint for declaration of unlawfulness of a final ruling |
| tytuł wykonawczy | writ of execution / enforcement title |
| zabezpieczenie roszczenia | provisional attachment / security for claim |
| postępowanie zabezpieczające | provisional-security procedure |
| ugoda | settlement agreement / composition |
| ugoda sądowa | court-approved settlement |
| arbitraż / sąd polubowny | arbitration / arbitral tribunal |
| Krajowy Rejestr Sądowy arbitrażowy | arbitration register |
| Court of Arbitration at Lewiatan | Lewiatan Court of Arbitration |
