# Polish — Permitting and Environmental Law Sub-Lexicon

Maps Polish environmental and permitting vocabulary to correct English
equivalents. Covers environmental impact assessment, integrated permits, water,
waste, nature protection, chemicals, contaminated land, climate, and
construction/zoning permits.

## Regulatory Framework

| Polish | English |
|---|---|
| Prawo ochrony środowiska (P.o.ś.) | Environmental Protection Act |
| ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (OOŚ) | EIA Act |
| Prawo wodne | Water Law |
| Prawo budowlane | Building Law |
| ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) | Spatial Planning and Development Act |
| ustawa o odpadach | Waste Act |
| ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi | Packaging and Packaging Waste Act |
| ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach | Municipal Cleanliness Act |
| ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie | Environmental Damage Prevention and Remediation Act |
| ustawa o ochronie przyrody | Nature Conservation Act |
| ustawa o substancjach chemicznych i ich mieszaninach | Chemicals and Mixtures Act |
| ustawa o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych | EU ETS Implementation Act |
| ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych | Electromobility and Alternative Fuels Act |
| ustawa o ocenie stanu środowiska wód | Water-Status Assessment Act |
| rozporządzenie OOŚ (w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) | EIA Screening Regulation |

## Regulators and Institutions

| Polish | English |
|---|---|
| Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ) | General Directorate for Environmental Protection |
| Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (RDOŚ) | Regional Directorate for Environmental Protection |
| Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) | Chief Inspectorate of Environmental Protection |
| Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) | Regional Inspectorate of Environmental Protection |
| Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie | State Water Holding "Wody Polskie" |
| Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej (KZGW) | National Water Management Authority |
| Ministerstwo Klimatu i Środowiska | Ministry of Climate and Environment |
| Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) | National Center for Emissions Management |
| Instytut Ochrony Środowiska — PIB | Institute of Environmental Protection — National Research Institute |
| organ ochrony środowiska | environmental authority |
| starosta / marszałek województwa / wojewoda | starost / voivodeship marshal / voivode (competent environmental authorities) |

## Environmental Impact Assessment (OOŚ)

| Polish | English |
|---|---|
| ocena oddziaływania na środowisko (OOŚ) | environmental impact assessment (EIA) |
| strategiczna ocena oddziaływania na środowisko (SOOŚ) | strategic environmental assessment (SEA) |
| decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU) | environmental decision / development-consent decision |
| karta informacyjna przedsięwzięcia (KIP) | project information sheet |
| raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko | environmental impact assessment report |
| przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać (grupa I) | project with mandatory EIA (Group I) |
| przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać (grupa II) | project with screening-dependent EIA (Group II) |
| screening / weryfikacja wstępna | screening |
| scoping / ustalenie zakresu raportu | scoping |
| postanowienie o obowiązku przeprowadzenia OOŚ | ruling on the obligation to carry out EIA |
| postępowanie transgraniczne | transboundary procedure |
| udział społeczeństwa | public participation |
| konsultacje społeczne | public consultations |
| ocena habitatowa (Natura 2000) | appropriate assessment (Natura 2000) |
| środki minimalizujące / kompensacje przyrodnicze | mitigation / compensatory measures |
| nadrzędny interes publiczny (IROPI) | overriding public interest (IROPI) |
| analiza porealizacyjna | post-project analysis |

## Integrated and Sectoral Permits

| Polish | English |
|---|---|
| pozwolenie zintegrowane | integrated permit (IPPC / IED) |
| instalacja wymagająca pozwolenia zintegrowanego | IED installation |
| BAT / najlepsze dostępne techniki | BAT (best available techniques) |
| konkluzje BAT | BAT conclusions |
| dopuszczalne wielkości emisji (graniczne) | emission limit values (BAT-AELs) |
| pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza | air emissions permit |
| pozwolenie wodnoprawne | water-law permit |
| pozwolenie na wytwarzanie odpadów | waste-generation permit |
| pozwolenie na zbieranie / przetwarzanie odpadów | waste-collection / waste-treatment permit |
| zezwolenie na przetwarzanie odpadów | waste-treatment authorization |
| decyzja o warunkach zabudowy (WZ) | building-conditions decision |
| decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego | public-purpose siting decision |
| zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót | notification of works |
| zakład o zwiększonym / dużym ryzyku (Seveso) | upper-tier / lower-tier Seveso establishment |
| program zapobiegania poważnym awariom | major-accident prevention program |
| wewnętrzny / zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy | internal / external emergency plan |

## Water Law

| Polish | English |
|---|---|
| Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW) | Water Framework Directive (WFD) |
| plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (PGW) | river basin management plan (RBMP) |
| jednolita część wód | water body |
| stan ekologiczny / chemiczny | ecological / chemical status |
| dobry stan wód | good water status |
| cel środowiskowy | environmental objective |
| pobór wód | water abstraction |
| zrzut ścieków | discharge of wastewater |
| zgoda wodnoprawna | water-law consent |
| operat wodnoprawny | water-law operating document |
| opłata za usługi wodne | water-services charge |
| strefa ochronna ujęcia wody | wellhead protection zone |
| oczyszczalnia ścieków | wastewater treatment plant |
| obszary szczególnie narażone (OSN) — azotany | nitrate-vulnerable zones |
| ocena ryzyka powodziowego | flood risk assessment |
| mapy zagrożenia / ryzyka powodziowego | flood hazard / risk maps |

## Waste and Circular Economy

| Polish | English |
|---|---|
| odpad | waste |
| odpad niebezpieczny | hazardous waste |
| odpad komunalny | municipal waste |
| odpad opakowaniowy | packaging waste |
| hierarchia postępowania z odpadami | waste hierarchy |
| zapobieganie powstawaniu odpadów | waste prevention |
| przygotowanie do ponownego użycia | preparation for re-use |
| recykling | recycling |
| odzysk inny niż recykling | recovery other than recycling |
| unieszkodliwianie | disposal |
| koniec statusu odpadu (end-of-waste) | end-of-waste status |
| produkt uboczny | by-product |
| rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) | extended producer responsibility (EPR) |
| BDO (Baza danych o odpadach) | BDO (waste database) |
| karta przekazania odpadu (KPO) | waste transfer note |
| karta ewidencji odpadu | waste record card |
| międzynarodowe przemieszczanie odpadów | transboundary shipment of waste |
| zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEE / WEEE) | WEEE |
| zużyte baterie i akumulatory | waste batteries |
| składowisko odpadów | landfill |
| spalarnia / współspalarnia odpadów | incineration / co-incineration plant |

## Nature and Biodiversity

| Polish | English |
|---|---|
| obszar Natura 2000 | Natura 2000 site |
| obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO) | special protection area (SPA) |
| specjalny obszar ochrony siedlisk (SOO) | special area of conservation (SAC) |
| standardowy formularz danych (SDF) | standard data form |
| plan zadań ochronnych / plan ochrony | conservation measures plan / management plan |
| park narodowy | national park |
| park krajobrazowy | landscape park |
| rezerwat przyrody | nature reserve |
| obszar chronionego krajobrazu | protected landscape area |
| pomnik przyrody | natural monument |
| gatunek chroniony / ściśle chroniony | protected / strictly protected species |
| CITES — zezwolenie | CITES permit |
| zezwolenie derogacyjne (gatunkowe) | species derogation permit |
| kompensacja przyrodnicza | ecological compensation |
| odszkodowanie za szkody wyrządzone przez gatunki chronione | compensation for damage caused by protected species |
| inwazyjne gatunki obce (IGO) | invasive alien species (IAS) |
| gospodarka leśna | forest management |
| wyłączenie gruntów z produkcji leśnej / rolnej | exclusion of land from forest / agricultural use |

## Chemicals and Biocides

| Polish | English |
|---|---|
| REACH | REACH |
| rejestracja substancji | substance registration |
| substancja wzbudzająca szczególnie duże obawy (SVHC) | substance of very high concern (SVHC) |
| karta charakterystyki (SDS) | safety data sheet |
| CLP / klasyfikacja i oznakowanie | CLP / classification and labeling |
| produkt biobójczy | biocidal product |
| Biuro do Spraw Substancji Chemicznych | Bureau for Chemical Substances |
| zezwolenie na produkt biobójczy | biocidal-product authorization |
| trwałe zanieczyszczenia organiczne (TZO / POPs) | persistent organic pollutants (POPs) |
| rtęć — rozporządzenie | Mercury Regulation |

## Contaminated Land and Environmental Liability

| Polish | English |
|---|---|
| historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi | historic soil contamination |
| szkoda w środowisku | environmental damage |
| bezpośrednie zagrożenie szkodą | imminent threat of damage |
| działania zapobiegawcze | preventive measures |
| działania naprawcze | remedial measures |
| remediacja | remediation |
| plan remediacji | remediation plan |
| rekultywacja gruntu | land reclamation |
| zasada "zanieczyszczający płaci" | polluter-pays principle |
| odpowiedzialność administracyjna za szkody w środowisku | administrative environmental liability |
| rejestr historycznych zanieczyszczeń | historic-contamination register |

## Climate and Air

| Polish | English |
|---|---|
| EU ETS / system handlu uprawnieniami do emisji | EU ETS |
| uprawnienia do emisji (EUA) | emission allowances (EUAs) |
| zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych | greenhouse-gas emissions permit |
| raport emisji | emissions report |
| weryfikator emisji | emissions verifier |
| mechanizm dostosowywania cen na granicach (CBAM) | Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) |
| Fit for 55 / pakiet "Gotowi na 55" | Fit for 55 |
| neutralność klimatyczna | climate neutrality |
| Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) | National Energy and Climate Plan |
| pomiary emisji | emissions monitoring |
| dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu | ambient air-quality limit values |
| program ochrony powietrza | air-quality plan |
| uchwała antysmogowa | anti-smog resolution |
| Czyste Powietrze (program) | Clean Air (program) |

## Construction, Planning and Zoning

| Polish | English |
|---|---|
| pozwolenie na budowę | building permit |
| zgłoszenie robót budowlanych | works notification |
| pozwolenie na użytkowanie | occupancy permit |
| miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) | local spatial-development plan |
| studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego | study of conditions and directions of spatial development |
| inwestycja celu publicznego | public-purpose investment |
| specustawa drogowa / przesyłowa / kolejowa | special road / transmission / railway act |
| wywłaszczenie | expropriation |
| odszkodowanie za wywłaszczenie | expropriation compensation |
| zabytek | historic monument |
| pozwolenie konserwatorskie | conservation permit |
| wojewódzki konserwator zabytków | voivodeship monument conservator |

## Enforcement and Procedure

| Polish | English |
|---|---|
| kontrola WIOŚ | WIOŚ inspection |
| protokół kontroli | inspection report |
| zarządzenie pokontrolne | post-inspection order |
| administracyjna kara pieniężna | administrative fine |
| decyzja o wstrzymaniu użytkowania | cessation order |
| opłata podwyższona | increased environmental charge |
| sankcja karna (art. 181 i nast. k.k.) | criminal sanction (Art. 181 et seq. Criminal Code) |
| skarga do sądu administracyjnego (WSA / NSA) | complaint to the administrative court |
| organizacja ekologiczna — legitymacja | standing of environmental NGOs |
| konwencja z Aarhus — dostęp do informacji, udział społeczny, dostęp do wymiaru sprawiedliwości | Aarhus Convention — three pillars |

## Notes

- **Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU)**: Issued by the wójt /
  burmistrz / prezydent miasta, RDOŚ, starost or voivode depending on project
  type. Prerequisite for building permit, water-law permit, or other development
  consent for Annex I/II projects. Appeal lies to SKO, then to WSA/NSA. Very
  common subject of translation — render as "environmental decision" or, in
  parallel with an EU-law discussion, as "development-consent decision for EIA
  purposes".
- **Grupa I vs Grupa II**: Group I ("zawsze znacząco") — projects from the
  Annex I list with mandatory EIA. Group II ("potencjalnie znacząco") — Annex II
  projects subject to screening. Screening regulation (Rozporządzenie Rady
  Ministrów in sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
  as amended) lists thresholds and categories. Frequently amended — verify
  current version at translation date.
- **GDOŚ / RDOŚ**: GDOŚ is the central nature-protection and EIA authority;
  RDOŚs (16 regional) handle project-level decisions and Natura 2000
  authorizations. Appeals from RDOŚ decisions go to GDOŚ. Render as "General /
  Regional Directorate for Environmental Protection".
- **Prawo wodne (2017)**: Complete recast in 2017, effective 1 January 2018.
  Created Wody Polskie (Państwowe Gospodarstwo Wodne), consolidating water
  management. RZGW (regional water-management boards), zarządy zlewni (catchment
  boards) and nadzory wodne form the three-tier structure. Water-law permit
  ("pozwolenie wodnoprawne") replaced by broader "zgoda wodnoprawna"
  (water-law consent) with subcategories: permit, assessment, notification,
  license.
- **Pozwolenie zintegrowane (IED)**: Required for Annex I activities under the
  Industrial Emissions Directive 2010/75/EU. Revised in 2024 by Directive
  2024/1785 (extended to livestock farms, batteries, etc.) — Polish
  transposition pending. Installations must comply with BAT conclusions; derogations
  from BAT-AELs require written reasons and cost-benefit justification.
- **Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku**: Implements ELD Directive
  2004/35/EC. Strict liability for listed activities (Annex III) and fault-based
  liability for other activities causing damage to protected species/habitats.
  Operator must notify RDOŚ of imminent threat; RDOŚ may issue a remediation
  order. Register of environmental damage maintained by GDOŚ.
- **Natura 2000 and appropriate assessment**: Any project likely to have
  significant effect on a Natura 2000 site must undergo habitat assessment.
  Adverse-effect finding blocks consent unless no alternatives + IROPI +
  compensatory measures. In Polish practice this is integrated with DŚU
  proceedings and handled by RDOŚ. Heavily litigated — see CJEU Białowieża
  jurisprudence (C-441/17).
- **BDO (Baza danych o odpadach)**: Nationwide electronic waste registration
  and tracking system. Mandatory registration for waste generators, collectors,
  transporters and treatment operators. Electronic KPO / KEO since 2020. Major
  compliance burden — flag registration numbers and KPO codes in contracts.
- **ROP (rozszerzona odpowiedzialność producenta)**: Evolving. Polish EPR
  regime for packaging (implementing Packaging & Packaging Waste Directive and
  moving toward 2022/1616 Regulation), WEEE (ZSEiE Act), batteries (Battery
  Regulation 2023/1542). Single-use plastics directive transposition
  (Dyrektywa SUP) implemented in 2023 via amendments to multiple acts.
- **Specustawy (special acts)**: Separate lex specialis regimes for linear
  projects of public importance — road (ustawa o szczególnych zasadach
  przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych),
  transmission (ustawa przesyłowa), railway, nuclear, CPK airport. All
  consolidate environmental, planning and expropriation into a single permit
  (ZRID for roads, decyzja lokalizacyjna for transmission). Common in
  infrastructure translations.
- **Uchwały antysmogowe**: Voivodeship-assembly resolutions under Art. 96
  P.o.ś. restricting solid-fuel heating. Małopolska was first (2017); most
  voivodeships now have one. Transitional phase-outs for older boilers.
  Important in local real-estate diligence.
- **KOBiZE and EU ETS**: KOBiZE operates the national emissions register and
  acts as national administrator for EU ETS allowances (EUA accounts in Union
  Registry). Annual surrender deadline: 30 September (from 2024 onward; was
  30 April until Phase IV revision). CBAM Polish implementation under
  rozporządzenie 2023/956 — reporting phase 2023–2025, charges from 2026.
- **Aarhus Convention**: Poland ratified in 2001. Implemented mainly through
  the EIA Act (information and participation) and the Act on Environmental
  NGOs' standing. Environmental NGOs may participate in EIA proceedings as
  "podmiot na prawach strony" and appeal adverse decisions — a common
  procedural issue in infrastructure litigation.
- **Kodeks karny — przestępstwa przeciwko środowisku**: Articles 181–188 of
  the Criminal Code criminalize serious environmental offenses (habitat
  destruction, unlawful waste management, damage to water/air). Reinforced
  by 2022 amendments raising penalties. EU Environmental Crime Directive
  2024/1203 requires further expansion by 2026.
- **Cross-references**: See `polish-real-estate.md` for building permit and
  zoning procedure in the broader real-estate context;
  `polish-energy-infrastructure.md` for emissions trading, RES, and grid-
  connection permits; `polish-corporate-ma-jv.md` for environmental reps and
  warranties in M&A; `polish-litigation-settlement.md` for administrative-court
  challenges of environmental decisions.
